Tersine Mühendislik Nedir?

Ömer Faruk Kandilci 26/11/2017 23:10

Tersine mühendislik terimi ile ilk olarak Boltes Makina’da işe başladığımda tanıştım. Tam olarak nedir neler yapılır tersine mühendislik ile bilmiyordum. Önümde bir cihaz FARO adında bilgisayarımda da PolyWorks adlı program. Tersine mühendislik konusunda beni heyecanlandıran FARO cihazı olmuştu. Bu cihazı sizlere kısaca anlatmak istiyorum.

 

 

FARO Edge cihazı elimizde vardı. 2.7 metre çapında küresel olarak temaslı ve temassız ölçüm yapabiliyorduk. Cihazın doğru kalibrasyonları yaptığımızda hata hassasiyeti 21-40 mikron arasında değişiyor. Elimizde bulunan parçanın, yüksekliğini, çapını, düzlemselliğini ve aklıma gelmeyen bir çok özelliğini en az üç noktasına temas ederek bulabiliyoruz. Üç nokta aranan özelliğe göre artabilir yada azalabilir. Bir parçanın yarı çapını bulmak için en az üç noktasına temas ettirerek ölçüm alıyorduk. Bu noktalar birbirlerine çok yakın yada uzak olsalar bile doğru sonuçlara ulaşılabiliyor.

FARO Edge cihazında beni en çok heyecanlandıran özellik üç boyutlu tarama özelliği. Parçaya hiçbir temasta bulunmadan lazer ışını ile parçayı tarayabiliyoruz. Tarama sonucunda parça üzerinde gözle zor görülen hataları rahatlıkla PolyWorks uygulamasında rahatlıkla görebiliyoruz. Ayrıca tarama sonucunda gerekli tüm ölçümleri ofis ortamında parça yanımızda olmadan yapılabiliyor.

 

 

Tersine Mühendislik, bir makinayı veya nesneyi kopyalamak, geliştirmek veya çalışma prensibini bulmak için parçalara ayırmak şeklinde tarif edilebilir. Bu tanım yanlış değildir ama eksiktir. Tersine mühendislik var olan bir ürünün tasarım dokümanlarının bulunmadığı durumlarda, ürünü yeniden üretebilmek veya geliştirebilmek için, ürünün uzayda üç boyutlu sayısal tasarım bilgilerinin elde edilmesidir.

Tersine Mühendislik üretilecek, geliştirilecek yada onarılacak olan parçanın elimizde sadece numunesi yada modelinin olması durumunda yapılabilir. Tersine mühendislik yöntemi basit bir şekilde anlatmak gerekirse, elimizde bulunan malzemenin imalat prosesinin tersine doğru gidilerek, tüm üretim sürecinin bulunmasına yönelik çalışmaların tamamıdır. Aslında tersine mühendisliği sadece parçaya değil yazılımlara da uygulanabilir. Tersine mühendislik basit bir dişli çark üzerine uygulanabileceği gibi bir jet motoruna da uygulanabilir. Tersine mühendislik süreci çeşitli ihtiyaçlara yönelik ortaya çıkmış olsa da çözümleyici kabiliyetleri ile farklı amaçlar içinde kullanılabilir.

 

 

Tersine mühendisliğin ortaya çıkmasının temel sebepleri;

  • • Elimizde bulunan parçanın üretici tarafından üretiminin bitmiş olması veya tekrar üretmek istememesi,
  • • Elimizde bulunan tasarımın yeterli dokümana sahip olmaması,
  • • Üreticinin artık bulunmaması ve bu ürüne ihtiyacın olması,
  • • Ürünün dokümanının kaybolmuş yada hiç hazırlanmamış olması,
  • • Elimizde bulunan parçayı geliştirmek için,
  • • Elimizde bulunan parçadaki hataları gidermek için,
  • • Rakip ürünlerinin incelenmesi,
  • • Parça üreticisinin yüksek ücret talep etmesi.

Tabi temel sebepler bunlar ile sınırlı değil.

Tersine mühendislik üzerine yazacaklarım şimdilik bu kadar. Sonraki yazımda görüşmek üzere.


Ömer Faruk Kandilci